Grensoverschrijdend gedrag voorkomen
Werkgevers spelen een sleutelrol in het voorkomen en aanpakken van grensoverschrijdend gedrag. Dat begint bij duidelijke afspraken en een open cultuur waarin respect centraal staat. Ontdek hier wat grensoverschrijdend gedrag is en wat jij als werkgever kan doen om het te voorkomen.
Een veilige werkcultuur ontstaat niet vanzelf
Iedereen heeft recht op een veilige, respectvolle en inclusieve werkomgeving.
Toch blijkt uit de mediasensor 2025 (de sectorale psychosociale risicobevraging, die mediarte tweejaarlijks uitvoert) dat grensoverschrijdend gedrag nog steeds voorkomt binnen de audiovisuele, digitale en filmsector. Als organisatie speel je daarom een belangrijke rol in het voorkomen van ongewenst gedrag en het versterken van sociale veiligheid op de werkvloer.
Grensoverschrijdend gedrag heeft niet alleen een impact op de betrokken personen, maar ook op teams, organisaties en de sector als geheel. Het kan leiden tot stress, verminderde betrokkenheid, psychosociale klachten, uitval en een onveilige werkcultuur.
Een veilige werkcultuur ontstaat door duidelijke afspraken, open communicatie, voorbeeldgedrag en een organisatiebeleid waarin respect centraal staat.
Als werkgever, leidinggevende of HR-verantwoordelijke draag je zo preventief én actief bij aan een omgeving waarin medewerkers zich veilig voelen om vragen te stellen, grenzen aan te geven en problemen bespreekbaar te maken.
Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Grensoverschrijdend gedrag is gedrag dat de waardigheid, veiligheid, gezondheid of integriteit van een persoon aantast. Het kan gaan om één ernstige gebeurtenis, maar ook om gedrag dat zich herhaaldelijk voordoet en geleidelijk een negatieve impact heeft op het welzijn van medewerkers.
Zowel de intentie van de persoon die het gedrag stelt als de impact op de persoon die het gedrag ervaart, zijn bepalend om een situatie correct te beoordelen.
Welke risicofactoren spelen een rol?
Elke onderneming loopt risico op grensoverschrijdend gedrag, maar bepaalde omstandigheden kunnen de kans vergroten.
Binnen de audiovisuele sector zien we onder meer:
- tijdelijke contracten en projectmatig werk;
- afhankelijkheidsrelaties;
- hiërarchische structuren;
- werken onder hoge tijdsdruk;
- avond- en weekendwerk;
- wisselende teams;
- onduidelijke afspraken rond gewenst gedrag.
Deze factoren veroorzaken niet automatisch problemen, maar vragen wel extra aandacht van jou, als organisatie.
Door risico's tijdig in kaart te brengen en bespreekbaar te maken kunnen veel situaties voorkomen worden.
Preventie begint bij bewustzijn
Je hoeft als organisatie niet te wachten tot er een incident plaatsvindt om actie te ondernemen.
Door medewerkers en leidinggevenden bewust te maken van risico's, verwachtingen en verantwoordelijkheden ontstaat meer duidelijkheid over wat wel en niet aanvaardbaar gedrag is.
Hoe creëer je een veilige werkcultuur?
Een veilige werkcultuur ontstaat wanneer medewerkers weten waar ze terechtkunnen, vertrouwen hebben in de organisatie en ervaren dat meldingen ernstig worden genomen.
Dat vraagt een combinatie van beleid, communicatie en voorbeeldgedrag.
Maak duidelijke afspraken
Een organisatie die inzet op sociale veiligheid maakt expliciet welk gedrag verwacht wordt en welk gedrag niet aanvaardbaar is.
Duidelijke gedragscodes, afspraken en procedures zorgen voor houvast voor zowel medewerkers als leidinggevenden.
Voorzie aanspreekpunten
Medewerkers dienen te weten waar ze terechtkunnen wanneer ze vragen hebben of een probleem willen bespreken.
Dat kan bijvoorbeeld bij:
- een interne vertrouwenspersoon;
- een preventieadviseur psychosociale aspecten;
- een leidinggevende;
- de externe sectorale poule van vertrouwenspersonen.
Werk aan een gedegen beleid
Preventie werkt het best wanneer sociale veiligheid deel uitmaakt van een breder welzijnsbeleid.
Het sectorale actieplan en de engagementsverklaring helpen organisaties om sociale veiligheid structureel te verankeren in hun werking.
Sensibiliseren en opleiden
Een veilige werkcultuur vraagt blijvende aandacht. Daarom is sensibilisering een belangrijk onderdeel van preventie.
Wanneer medewerkers, freelancers, leidinggevenden en productieverantwoordelijken weten hoe ze signalen herkennen en gepast reageren, kunnen problemen sneller worden aangepakt.
Niet iedereen reageert op dezelfde manier wanneer grenzen worden overschreden. Mogelijke signalen kunnen zijn:
- terugtrekgedrag;
- verhoogde stress;
- verminderde motivatie;
- conflicten binnen teams;
- verhoogd ziekteverzuim;
- vermijdingsgedrag.
Door aandacht te hebben voor deze signalen kan je als organisatie sneller ondersteuning bieden.
Gebruik de beschikbare tools
mediarte ontwikkelde heel wat tools die je als werkgever kan inzetten op de werkvloer om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en/of bespreekbaar te maken.