Omstaanders
Maak het verschil als omstaander van grensoverschrijdend gedrag
Wat kan jij doen wanneer je iets ziet gebeuren?
Grensoverschrijdend gedrag komt helaas nog voor in de sector. Vaak gebeurt het in het bijzijn van anderen. Toch blijft ingrijpen moeilijk: je twijfelt, je wil de situatie niet erger maken of je weet niet wat gepast is.
Net daarom zijn omstaanders cruciaal. Als omstaander kan jij wél een verschil maken, op een manier die veilig en haalbaar is voor jou én respectvol voor alle betrokkenen.
Waarom omstaanders zo belangrijk zijn.
Veel situaties van grensoverschrijdend gedrag stoppen niet vanzelf.
Ze blijven bestaan omdat niemand reageert, of omdat het gedrag genormaliseerd wordt.
Door als omstaander te reageren:
- toon je dat bepaald gedrag niet oké is
- steun je de persoon die het meemaakt
- draag je bij aan een veilige werkomgeving
- help je een cultuur creëren waarin respect centraal staat
Je hoeft daarbij geen held te zijn. Kleine acties maken vaak al een groot verschil.
Hoe kan je reageren als omstaander?
Er is geen “juiste” manier om te reageren. Wat je doet, hangt af van de situatie en wat voor jou veilig voelt.
Hier zijn enkele manieren waarop je kan handelen:
Anderen betrekken
Je kan zelf andere omstaanders betrekken door hen te laten meewerken en hen een taak of verantwoordelijkheid te geven. Zo hoef je je niet alleen in de situatie te begeven. Dit is een goede optie als je je onvoldoende veilig of zeker voelt.
Aanspreken
Je kan zelf de betrokken personen aanspreken. Je kan de persoon die het grensoverschrijdende gedrag ondergaat, vragen of alles oké is en of je kan helpen met iets.
Afleiden
Meer indirect kan je zorgen voor afleiding. Dit kan helpen zowel om de situatie van dichtbij te analyseren en in te schatten (wat is hier precies aan de hand?) als om het gedrag te doen stoppen en verdere escalatie te voorkomen.
Afzonderen
Je kan ook één van de betrokkenen proberen weg te halen uit de situatie. Tracht vooral om de persoon die het ongewenste gedrag meemaakt uit de situatie te halen.
Aanwezig blijven en steun bieden
Ten slotte kan je aanwezig blijven en de situatie in het oog houden. Jouw aanwezigheid op zich geeft al een veiliger gevoel voor het slachtoffer en zo kan je mogelijk toch ingrijpen wanneer de situatie escaleert.
Wil je hier verder mee aan de slag?
Wil je leren hoe je concreet kan omgaan met moeilijke situaties?