Grensoverschrijdend gedrag
In het kader van het Actieplan tegen Grensoverschrijdend Gedrag 2026-2027 in de Vlaamse audiovisuele, digitale en filmsector is het nuttig te begrijpen wat grensoverschrijdend gedrag nu precies inhoudt.
Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Grensoverschrijdend gedrag is gedrag dat iemands waardigheid, veiligheid, welzijn of fysieke, psychologische of seksuele integriteit aantast. Het kan gaan over een ernstige gebeurtenis, en ook over gedrag dat zich herhaaldelijk voordoet en geleidelijk een negatieve impact heeft.
Niet alleen de intentie van de persoon die het gedrag stelt is belangrijk. Ook de impact op degene die het ervaart telt mee. Wat voor de ene persoon onschuldig lijkt, kan voor iemand anders kwetsend, bedreigend of grensoverschrijdend aanvoelen.
Herken de signalen van grensoverschrijdend gedrag
Grensoverschrijdend gedrag kan verschillende vormen aannemen, zoals:
- seksueel grensoverschrijdend gedrag
- ongewenste opmerkingen of aanrakingen
- pesten of vernederen
- discriminatie of uitsluiting
- intimidatie of bedreiging
- agressie
- machtsmisbruik
- online grensoverschrijdend gedrag
- druk zetten of iemand manipuleren
Twijfel je of iets grensoverschrijdend is?
Je hoeft niet eerst zelf te bepalen of iets officieel grensoverschrijdend gedrag is. Als een situatie vragen oproept, je ongemakkelijk maakt of je welzijn beïnvloedt, kan het zinvol zijn om erover te praten.
Ook wanneer je niet zeker bent, kan een vertrouwelijk gesprek helpen om de situatie helder te krijgen en te bekijken welke opties er zijn.
Wat kan ik doen?
Iedere situatie is anders. Wat voor jou de juiste stap is, hangt af van wat je hebt meegemaakt, wat je nodig hebt en waar jij je comfortabel bij voelt.
-
Ik heb zelf iets meegemaakt
Werd jouw grens overschreden? Je kan je verhaal doen, advies vragen of samen met een vertrouwenspersoon bekijken welke mogelijkheden er zijn. Dat betekent niet dat je meteen een formele klacht moet indienen.
-
Ik ben getuige geweest
Ook als getuige of omstaander kan je een belangrijke rol spelen. Je kan steun bieden aan de betrokken persoon, signalen ernstig nemen en informatie inwinnen over mogelijke vervolgstappen.
-
Ik ben niet zeker of het grensoverschrijdend gedrag is
Twijfel is normaal. Je hoeft geen sluitend antwoord te hebben voor je hulp vraagt. Een gesprek kan helpen om te begrijpen wat er gebeurd is en wat je eventueel kan doen.
Waar kan ik terecht?
Wil je iets bespreken of melden? Je hoeft niet meteen een formele melding te doen om hulp of advies te krijgen. Soms wil je eerst gewoon je verhaal doen, aftoetsen wat mogelijk is of begrijpen welke stappen je kan zetten.
Je kan onder meer terecht bij:
- een vertrouwenspersoon
- de externe poule van vertrouwenspersonen
- een preventieadviseur psychosociale aspecten
- een gespecialiseerde hulplijn of hulporganisatie
- een leidinggevende of HR-verantwoordelijke, als dat voor jou veilig voelt
Een gesprek met een vertrouwenspersoon is vertrouwelijk. Samen bekijken jullie wat je nodig hebt en welke stappen mogelijk zijn. Jij behoudt zoveel mogelijk de regie.
Waarom melden belangrijk is
Veel mensen twijfelen om iets te bespreken of te melden. Misschien denk je dat het niet ernstig genoeg is, dat je geen problemen wil veroorzaken of dat niemand je zal geloven.
Toch kan een gesprek of melding een belangrijke eerste stap zijn. Het kan helpen om duidelijkheid te krijgen, ondersteuning te vinden en herhaling te voorkomen. En het draagt bij aan het vergroten van de spreekcultuur in de sector.
Een melding kan bijdragen aan:
- meer veiligheid voor jezelf
- steun voor anderen die iets gelijkaardigs meemaken
- het zichtbaar maken van signalen
- een veiligere werkcultuur
- meer psychosociale veiligheid in de sector
Belangrijk om te weten: een melding betekent niet automatisch dat er een formele klacht wordt opgestart.