"Praten helpt": Over grens­over­schrij­dend gedrag en het belang van de poule

“GOG is helaas van alle tijden. Het klinkt raar, maar dankzij de metoo-beweging werd er de laatste jaren terecht meer aandacht besteed aan dit probleem. Mensen zijn mondiger geworden en durven het meer en meer aan om melding te maken van GOG. Dat is een evolutie die we alleen maar kunnen toejuichen.

Je hoort weleens: de slinger is doorgeslagen, we mogen niks meer zeggen, we moeten constant op onze hoede zijn in alles wat we zeggen en doen. Dat klopt niet. Kritiek geven mag, terechtwijzen mag, stevig discussiëren mag. Zolang dit maar gebeurt met het nodige respect.

Ik ben zelf werkzaam in een vrij groot productiehuis waar een beleid inzake GOG aanwezig is, waar mensen uitleg krijgen over dit beleid en weten waar ze terecht kunnen in geval ze te maken krijgen met GOG. Dat is echter niet overal en altijd het geval. Laat ons niet vergeten dat we allemaal werken in een sector waar de druk op budgetten en dus ook op mensen bijzonder hoog is. De lat ligt hoog (en dat willen we ook want kwaliteit is ons handelsmerk!), de concurrentie is groot maar de middelen zijn beperkt. Dan gaat men al eens uit de bocht of verliest men de pedalen.

Dit is zeker niet de enige reden waarom GOG gebeurt, maar wel eentje die we regelmatig zien opduiken. Een degelijk GOG beleid met laagdrempelige toegang tot hulpkanalen is dus meer dan ooit essentieel.”

“De poule van sectorale vertrouwenspersonen is een diverse groep van mensen die allemaal opgeleid zijn tot vertrouwenspersonen en waarop iedereen van de sector beroep kan doen.

We weten echter dat - vooral bij kleinere organisaties - er vaak geen vertrouwenspersoon beschikbaar is. Medewerkers, zowel mensen in loondienst als freelancers, van deze organisaties kunnen beroep doen op de poule. Dat geldt trouwens evenzeer voor medewerkers van bedrijven waar wel een vertrouwenspersoon aanwezig is. Het zou immers kunnen dat je liever praat met iemand die volledig buiten de organisatie staat. In dat geval kan je beroep doen op een vertrouwenspersoon uit de poule.”

“De rol van de poule beperkt zich niet tot het verlenen van hulp bij meldingen over GOG, laat dat duidelijk zijn. Als je functioneren op de werkvloer negatief wordt beïnvloed door bijvoorbeeld factoren als stress, werkdruk, conflicten met collega’s en/of leidinggevenden of zelfs privé-problemen, dan kan je terecht bij een vertrouwenspersoon.

We starten altijd met luisteren naar de ‘melder’ om zo samen het probleem te benoemen, te analyseren en te ontwarren. Verder kunnen we, als dat gewenst is, meedenken over oplossingen of doorverwijzen naar externe hulpkanalen. We kunnen gesprekken mogelijk maken, bemiddelen, mensen samenbrengen. Steeds in overleg met de ‘melder’ en in een (mentaal) veilige omgeving.”

“Inhoudelijk is er geen verschil. Het doel is dat mensen in een veilige setting bij jou terecht kunnen, waarbij jij als vertrouwenspersoon luistert en, indien gewenst, tracht te helpen om tot een oplossing te komen.

Interne vertrouwenspersonen kennen in vele gevallen de mensen die bij hen terechtkomen en uiteraard ook het bedrijf waar ze voor werken. Dat kan een voordeel zijn, het kan bijvoorbeeld tijdbesparend zijn. Anderzijds kan het nuttig zijn om met een externe vertrouwenspersoon te praten: een frisse, open blik zonder enige vooringenomenheid. Interne of externe vertrouwenspersonen: beide hebben voor- en nadelen.”

“Zoals ik al eerder aanhaalde is de werkdruk in onze sector hoog, dit in combinatie met beperkte middelen. Alles moet snel gaan en meteen goed zijn, dat is een voedingsbodem voor GOG.

Daarnaast krijgen we ook te maken met het generatieverschil op de werkvloer. Tijden zijn veranderd, bepaalde gedragingen worden niet meer getolereerd. Dat is geen oordeel maar een vaststelling. Omgangsvormen moeten worden aangepast, dat is niet altijd makkelijk en zal tijd vragen.

Verder heeft onze sector te maken met sterke hiërarchische verhoudingen die tot machtsverschillen leiden. Denk bijvoorbeeld aan de macht van een casting director ten aanzien van artiesten. Contracten zijn vaak tijdelijk of per project waardoor mensen minder snel tot meldingen overgaan om hun carrière bij een volgende opdracht niet op de helling te zetten.

Het gebeurt dat onprofessioneel gedrag sneller getolereerd wordt wanneer iemand ‘belangrijk’ of ‘geniaal’ wordt gezien. Werk vindt vaak plaats op atypische uren, op locatie of tijdens buitenlandse shoots waardoor de grens tussen privé en werk vervaagt. Informele omgangsvormen kunnen leiden tot onduidelijke grenzen.”

“Ondernemingen die welzijn hoog in het vaandel dragen en oprecht geven om hun medewerkers zorgen ervoor dat die medewerkers de mogelijkheid hebben om zich tot een vertrouwenspersoon te wenden. Een mentaal gezonde medewerker zal immers beter presteren, dus iedereen heeft hier baat bij.

Voor kleinere ondernemingen is het niet evident om een interne vertrouwenspersoon aan te duiden. De poule kan deze rol op zich nemen. Het is belangrijk om alle medewerkers, zowel in loondienst als freelance, hiervan op de hoogte te brengen.

Het is absoluut mogelijk om medewerkers kennis te laten maken met een vertrouwenspersoon uit de poule, bijvoorbeeld bij de start van een productie. Dat werkt drempelverlagend. Ik weet uit ervaring dat ‘een gezicht kunnen kleven’ op de vertrouwenspersoon helpt.”

“Als ik bij Studio 100 mijn rol als vertrouwenspersoon toelicht aan nieuwe medewerkers dan zeg ik steeds dat de laatste slide uit mijn presentatie de belangrijkste is, namelijk ‘praten helpt!’

We kunnen als vertrouwenspersoon echt een verschil maken als mensen durven te praten over de problemen waarmee ze zitten. Niemand staat er alleen voor. Vertrouwenspersonen kunnen helpen om zaken bespreekbaar te maken, om mee te zoeken naar oplossingen. Maak er gebruik van.

Aan de ondernemingen heb ik één boodschap: vertrouwenspersonen zijn een bondgenoot, geen bemoeiallen. Zij kunnen je helpen om problemen vroegtijdig te detecteren zodat er niets hoeft te escaleren. Zij maken je organisatie veiliger, sterker en mensgerichter.”