Waarom in­ti­mi­teits­co­ör­di­na­tie vandaag een vaste plaats heeft op filmsets

Philine Janssens stapte zes jaar geleden als eerste in ons land als intimiteitscoördinator de set op van films en tv-reeksen. “Het kwam er toen vooral op aan om een voet tussen de deur te krijgen”, zegt de voormalige danseres en choreografe nu. “Niemand wist toen wat ik precies kwam doen. Het was pionierswerk. Zelf vroeg ik me vooral af of die rol zou blijven bestaan. Misschien was het iets tijdelijks.”

Onlangs werkte Janssens mee aan de Frans-Nederlands-Belgische film Truly naked, vanaf deze week in de zalen, over een introverte tiener die, naast zijn werk als cameraman op de pornoset van zijn vader, voor het eerst verliefd wordt en ontdekt wat ware intimiteit kan zijn. Om zoveel gevoelige en expliciete scènes te draaien was haar aanwezigheid gewenst. Maar in hoeverre is Janssens dat vandaag op andere sets?

Als intimiteitscoördinatoren ter sprake komen, is dat bijna altijd in de context van acteurs die bezwaren hebben. Op de set van ‘Marty Supreme’ vroeg Gwyneth Paltrow zo’n coördinator om een stap terug te zetten, omdat ze zich artistiek beperkt voelde. Mikey Madison wilde er net geen toen Anora werd gedraaid, ondanks de talloze naaktscènes.

“Ik geloof zeker dat sommige intimiteitscoördinatoren zich te activistisch opstellen en zo verzet in de hand werken. Het is belangrijk om creatief op een lijn te staan met de ploeg. In het begin leefde de vrees dat ik als een gendarme op de set zou stappen en erover zou waken dat ‘niks nog mocht’. ‘Die gaat ons komen censureren’, klonk het. Maar het is niet mijn rol om te bepalen waar de grens ligt, wel om erover te waken dat iedereen weet waar die aan toe is en eigen grenzen kan aangeven. Intieme scènes werden vroeger vaak afgehaspeld. De acteurs wisten van tevoren niet helemaal wat er ging gebeuren of wat er van hen werd verwacht. Ik maak dat alles vooraf duidelijk is en is doorgesproken. Creatief wordt er zo juist meer mogelijk, omdat iedereen kan uitspreken.

De gevallen die je aanhaalt, speelden zich af op Amerikaanse sets. Daar zijn de ploegen meestal groter, is de taakverdeling afgebakend en is er meer afstand. Dat merkte ik zelf op de set van Lords of war, met Nicolas Cage en Bill Skarsgard (een vervolg op ‘Lord of war’ uit 2005, dat volgend jaar in de zalen komt, red.). Acteurs van dat kaliber worden meer afgeschermd. In Vlaanderen kun je wel rechtstreeks bellen met acteurs. In de aanloop naar de opnames worden er vaak al repetities gehouden, soms een drink of een teambuilding. Dat breekt het ijs en leidt tot warmere sets. Het voorkomt stroeve situaties.”

“Inderdaad, dat is niet mijn taak. Vergeet niet dat wij in het leven zijn geroepen door acteurs omdat zij bepaalde rollen wel wilden spelen, maar dan op voorwaarde dat het gecoördineerd werd aangepakt. Er was begeleiding voor zowat alles, van een dialect aanleren tot werken met dieren. Maar de vraag hoe je een intieme scène benadert op een manier waar iedereen zich comfortabel bij voelt, werd niet gesteld. Zoals een stuntcoördinator fysieke verwondingen moet voorkomen, is het onze rol om acteurs te beschermen op mentaal vlak.”