Meer weten over

MBTI versus Big Five

De Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) is waarschijnlijk het bekendste model ter wereld om psychologische voorkeuren te meten en er op die manier achter te komen hoe mensen de wereld ervaren en beslissingen nemen. Katherine Cook Briggs en haar dochter Isabel Briggs Myers baseerden zich bij het ontwikkelen van het model op de theorieën van Carl Gustav Jung.

Professioneel wordt MBTI vaak gebruikt om meer inzicht te krijgen in de verschillende persoonlijkheden binnen een team. Op basis van deze inzichten, kunnen er betere afspraken worden gemaakt over de manier van samenwerking en ontstaat er meer wederzijds begrip.

MBTI gaat uit van vier verschillende voorkeuren met elk twee polen:

1/ Extraversie/Introversie: E/I

2/ Sensing (waarnemend)/Intuïtief: S/N

3/ Thinking (denkend)/Feeling (voelend): T/F

4/ Judging (beoordelend)/Perceiving (gewaarwordend): J/P

In totaal kunnen zestien verschillende types worden onderscheiden die worden aangeduid met de letters van de verschillende voorkeuren (je bent dan bijvoorbeeld een INFP of een ESTJ). Aan de hand van deze aanduiding zou je meer zicht krijgen op de wijze waarop een persoon waarschijnlijk met (werk)situaties zal omgaan. Zo zullen mensen met een voorkeur voor beoordelen eerder laten weten hoe ze denken of voelen en zullen zij die oordelen vanuit hun denkwereld daarbij vaak logisch overkomen terwijl zij die dat doen vanuit hun gevoelswereld eerder een sympathieke indruk geven. En zo zal iemand die meer waarnemend is zich concreter kunnen uitdrukken dan iemand die intuïtief te werk gaat.

De theorie gaat ervan uit dat persoonlijkheid is aangeboren en dat geen van de acht eigenschappen beter dan de andere is. Wel ontstaan door persoonlijke voorkeuren bepaalde eigenschappen.

Een typische ENFJ
Hoewel MBTI na decennia nog steeds populair is in de HR-wereld, is het model niet wetenschappelijk onderbouwd en volgens sommigen zelfs volstrekt betekenisloos. Adam Grant, psycholoog aan de University of Pennsylvania, meent dat de karakteristieken die door de test worden gemeten dan ook helemaal niet voorspellen hoe je zal presteren of hoe gelukkig je bent op je werk. Wereldwijd delen veel collega’s uit de psychologie zijn opinie en ook Jung zelf waarschuwde bijna een eeuw geleden al dat de types waarover hij sprak ruwe voorkeuren betroffen. Bovendien is de uitslag vaak verschillend als de test een tweede keer wordt afgenomen. Het is dus niet gezegd dat, wanneer iemand je vertelt dat je een typische ENFJ, INTP of ESFJ bent, dit ook werkelijk zo is.

Om te beginnen was de theorie van Jung louter gebaseerd op zijn eigen ervaringen in plaats van op wetenschappelijk onderzoek. Katherine Briggs en haar dochter waren bovendien geen geschoolde psychologen en sinds zij de test begonnen te hanteren in 1942, werd deze tot vandaag nauwelijks aangepast of gemoderniseerd. Ook laat de test weinig ruimte voor nuance want, zoals Jung zelf al benadrukte, is niemand honderd procent extravert of introvert. Als er bijvoorbeeld gevraagd wordt of je sympathie voelt voor andere mensen kun je enkel ‘ja’ of ‘neen’ antwoorden. Terwijl bij iedere beslissing die mensen nemen, in mindere of meerdere mate zowel rationele als emotionele factoren een rol kunnen spelen.

Je zou kunnen stellen dat MBTI geen exacte wetenschap betreft, maar niettemin indicaties geeft over de voorkeuren van een bepaalde persoon. Maar het feit dat bij de helft van de mensen een tweede test een ander resultaat oplevert, spreekt dat tegen. Het kan dus maar net van je humeur van die dag afhangen. Eveneens blijken voorspellingen over professioneel succes moeilijk gemaakt te kunnen worden aan de hand van de test.

In de psychologie circuleren dan ook nieuwere, empirisch onderzochte testen die, naaste het introversie/extroversie aspect, eveneens gebruik maken van geheel andere categorieën. Big Five is daar de meest gebruikte van.

Big Five
In tegenstelling tot MBTI meet Big Five, behalve extraversie, ook de inschikkelijkheid van mensen, hun zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en openheid voor nieuwe ervaringen of ideeën. Bovendien is gebleken dat deze test wel degelijk voor een stuk kan voorspellen hoe succesvol mensen zullen zijn in verschillende functies of situaties. Onder psychologen is deze persoonlijkheidstest daarom geaccepteerd als het belangrijkste model dat gebruikt wordt als basis voor psychologisch onderzoek, bij studiekeuze, personeelsselectie of om een stijl van leidinggeven te bepalen.

Belangrijk kenmerk van Big Five is dat de scores genuanceerder zijn. Volgens de test hoef je dus niet uitsluitend extravert of introvert te zijn. Iets ertussenin kan eveneens. Verder zijn de vijf karaktertrekken die als maatstaf worden gebruikt de grootste gemene delers van een waaier aan alle mogelijke andere (sub)karaktereigenschappen.

Extraversie: De mate waarin een persoon behoefte heeft aan contacten. Extraverte mensen zijn sociaal, actief, praatgraag, gericht op anderen en optimistisch. Introverten geven eerder de voorkeur aan een rustige omgeving en werken graag alleen.

Inschikkelijkheid (vriendelijkheid): Sommigen gedragen zich veelal meegaand, tolerant en hulpvaardig. Anderen meer competitief en minder meewerkend.

Zorgvuldigheid: Ga je georganiseerd en doelgericht te werk of minder gestructureerd en zonder een duidelijk doel?

Emotionele stabiliteit: Het tegenovergestelde van neuroticisme. Neurotische mensen maken zich veel zorgen, zijn onzeker en nerveus. Emotioneel stabiele mensen zijn ontspannen, tevreden en minder emotioneel.

Openheid: Mensen die open staan voor nieuwe ervaringen en ideeën zijn nieuwsgierig en fantasievol. Hun tegenpolen zijn down-to-earth en houden zich het liefst bezig met het hier en nu.                           

Om te verduidelijken in welke mate persoonlijkheid je werk beïnvloedt, enkele voorbeelden. In kleine organisaties of teams is het contact tussen medewerkers en het contact tussen medewerkers en hun leidinggevende meestal persoonlijker. Extraverte mensen voelen zich daar vaak beter bij. Introverte mensen functioneren veelal beter wanneer ze op zichzelf kunnen werken of in grotere organisaties waar ze hun eigen gang kunnen gaan. Mensen met een grote openheid hebben dan weer vaker een creatief of avontuurlijk beroep en de karaktertrek ‘zorgvuldigheid’ voorspelt het best of iemand succesvol zal zijn op het werk. Taken tot een goed einde brengen wordt trouwens uiteindelijk het meest gewaardeerd op de werkvloer.

Maar net zoals MBTI, blijft Big Five evenmin gevrijwaard van alle kritiek. Zo zou het model niet alles belichten wat persoonlijkheden betreft en heeft de test geen universele basis voor al de mogelijke afgeleide factoren (sub-karaktereigenschappen).

Bronnen: vox.com / carrieretijger.nl



Doe de gratis mini-Big Five persoonlijkheidstest op 123test.nl of op personality-testing.info.

Een gratis persoonlijkheidstest, gebaseerd op MBTI, vind je hier.

 


Met de steun van de Vlaamse Overheid & ESF